Hoofdstuk 5 · Weten waar je vaart

5.1 Vaarregels toepassen

Bepaal eerst de situatie

Controleer vóór vertrek welk reglement op je route geldt. De uitleg hieronder behandelt veelvoorkomende situaties tussen kleine schepen onder het BPR. Op onder meer Waal, Lek en Rijn geldt het RPR met andere bepalingen; plaatselijke aanwijzingen en verkeerstekens kunnen doorslaggevend zijn.

Kijk niet alleen of een ander schip zeilen heeft. Zodra een zeiljacht met motoraandrijving vaart, gelden de regels voor een motorschip. Een veerpont of beroepsvaartuig kan bovendien een andere juridische positie hebben dan je op lengte alleen verwacht.

Herken aanvaringsgevaar

Peil herhaaldelijk naar hetzelfde punt van het andere schip, bij voorkeur met een peilkompas. Blijft de richting vrijwel gelijk terwijl de afstand afneemt, houd dan rekening met aanvaringsgevaar. Een relingstut als richtpunt werkt alleen zolang je eigen koers niet verandert.

Moet je wijken, doe dat vroeg, duidelijk en met voldoende ruimte. Controleer na je handeling of de afstand werkelijk gaat toenemen. Heb je volgens de regels koers te houden, blijf dan opletten en handel alsnog als dat nodig is om een aanvaring te voorkomen.

Veelvoorkomende ontmoetingen

  • Betonde vaargeul oversteken: hinder geen schip dat daar aan zijn stuurboordzijde vaart. Zoek een ruim gat.
  • Twee kleine zeilschepen, verschillende windzijde: het schip met grootzeil over stuurboord wijkt voor het schip met grootzeil over bakboord.
  • Dezelfde windzijde: het loefwaartse zeilschip wijkt voor het lijwaartse.
  • Kleine motorboot en klein zeilschip: zonder een bepalende bijzondere situatie, zoals stuurboordwal, wijkt de motorboot voor het zeilende schip.

Behandel deze lijst niet als complete beslisboom. Bij oplopen, havenuitvaart, bijzondere schepen en hoofd- of nevenvaarwater moet je de toepasselijke regel afzonderlijk bepalen.

Bij twijfel over wat de ander doet

Verminder zo nodig tijdig vaart en houd een uitweg vrij. Ga niet vlak voor een groot schip overstag om je vermeende voorrang te behouden. Gebruik waar passend het lokale marifoonkanaal om je bedoeling duidelijk te maken; een onbeantwoord bericht is geen afspraak.

Bronnen en verdere uitleg:

Varen doe je Samen! · voorrangsregels Varen doe je Samen! · vaarregels en tekens

Geraadpleegd op 7 september 2026. Bedieningsdetails hangen af van de aanwezige uitrusting. De voorbeelden zijn oefensituaties.